Ceviz rehberi
Chandler Ceviz Nedir? Özellikleri, İç Oranı ve Tadı
Chandler, 1979'da Kaliforniya Üniversitesi Davis'te (UC Davis) tescil edilen ve bugün dünyada en yaygın yetiştirilen kültür ceviz çeşitlerinden biridir. Açık renkli içi, kolay çıkan iç yarımları ve yüksek verimiyle bilinir; iç oranı ortalama %49 civarındadır. Geç yapraklandığı için ilkbahar donlarından daha az etkilenir ve genellikle Ekim ayında hasat edilir.
Kırklareli Kavaklı'daki 16 dönümlük bahçemizde 500 Chandler ceviz ağacı yetiştiriyoruz. "Chandler ceviz ne demek, yerli cevizden farkı ne?" Bu yazıda çeşidin nereden geldiğini, özelliklerini ve tadını üretici gözüyle anlattık.
Chandler ceviz nereden geliyor?
Chandler, Kaliforniya Üniversitesi Davis'in (UC Davis) ceviz ıslah programında geliştirilmiş bir kültür çeşididir. Programı 1948'de Eugene Serr ve Harold Forde başlattı; Chandler, Forde tarafından 1979'da patentlendi.
Bugün Kaliforniya'da fidanlıklardan satılan ceviz fidanlarının yaklaşık %90'ı Chandler. Türkiye'de de son yıllarda kurulan modern ceviz bahçelerinde en çok tercih edilen çeşitlerden biri. Chandler, tohumdan yetişen yerli ağaçların aksine aşılı bir çeşittir; yani aynı bahçedeki ağaçlar birbirine çok benzeyen cevizler verir.
Chandler cevizin özellikleri
| Özellik | Chandler |
|---|---|
| Geliştirildiği yer | UC Davis, Kaliforniya |
| Tescil | 1979 |
| Meyve verme şekli | Yan (lateral) dallarda da meyve verir, verimi yüksektir |
| Yapraklanma | Geç; ilkbahar donlarından daha az etkilenir |
| Hasat | Geç sezon; Türkiye'de genellikle Ekim |
| Kabuk | Oval, düzgün, açık renkli, ince |
| Ortalama kabuklu ağırlık | Yaklaşık 13 g |
| Ortalama iç ağırlığı | Yaklaşık 6,5 g |
| İç oranı (randıman) | Ortalama %49 civarı |
| İç rengi | Çoğunlukla "ekstra açık" ve "açık" |
Değerler UC Davis'in çeşit verilerinden alınmıştır; yıla, bahçeye ve bakıma göre değişir.
1. Açık renkli iç
Chandler'ı dünyada bu kadar popüler yapan en önemli özellik iç rengi. UC Davis verilerine göre Chandler içlerinin büyük çoğunluğu "ekstra açık" ve "açık" renk sınıfına girer. Açık renkli iç hem tabakta daha güzel görünür hem de genellikle daha yumuşak, daha az buruk bir tat verir.
2. Kolay çıkan iç yarımları
Chandler'ın kabuğu kırıldığında iç çoğunlukla iki yarım halinde, bütün çıkar. Kahvaltı tabağında ve tatlı süslemede bütün iç yarımları isteyenler için bu önemli bir avantaj.
3. Geç yapraklanma, geç hasat
Chandler, birçok çeşide göre ilkbaharda daha geç uyanır. Bu sayede geç gelen don ve yağışlardan daha az etkilenir. Bunun karşılığı ise hasadın da geç olmasıdır: Kavaklı'daki bahçemizde hasat genellikle Ekim ayında yapılır. Hasat zamanını nasıl belirlediğimizi ceviz hasadı ne zaman yapılır yazımızda anlattık.
4. Yüksek verim
Eski çeşitler ağırlıkla dal uçlarında meyve verirken Chandler yan dallarda da dişi çiçek oluşturur. Bu, ağaç başına daha fazla ceviz anlamına gelir; Chandler'ın ticari bahçelerde bu kadar yaygınlaşmasının ana nedenlerinden biri de budur.
Chandler'ın zayıf yanları var mı?
Her çeşidin olduğu gibi Chandler'ın da dikkat edilmesi gereken yanları var. UC Davis notlarında Chandler'ın görece geç hasat edildiği ve bazı koşullarda için tam dolgun olmayabileceği belirtiliyor. Bu yüzden sulama, budama ve hasat zamanlaması Chandler'da özellikle önemlidir. Ayrıca Chandler bahçelerinde tozlanmayı desteklemek için genellikle Franquette, Fernette gibi tozlayıcı çeşitler de bulunur.
Chandler ceviz mi, yerli ceviz mi?
"Yerli ceviz" genellikle tohumdan yetişmiş, aşısız ağaçların cevizini anlatır. Bu ağaçların her biri genetik olarak farklıdır; bir ağacın cevizi çok lezzetli olabilirken yanındakinin kabuğu kalın, içi koyu olabilir. Chandler ise aşılı bir çeşit olduğu için kalite ve görünüm daha tutarlıdır.
Yani tercih biraz damak zevkine kalıyor: Bazıları yerli cevizin daha yoğun, daha buruk tadını sever; açık renkli, yumuşak içimli ve bütün iç yarımları isteyenler ise Chandler'ı tercih eder.
Chandler ceviz nasıl saklanır, nasıl seçilir?
Chandler da her ceviz gibi serin, kuru ve karanlık yerde saklanmalıdır; ayrıntılar ceviz nasıl saklanır yazımızda. Satın alırken nelere bakmanız gerektiğini iyi ceviz nasıl anlaşılır yazısında sıraladık. Kabuklu mu iç mi alacağınıza karar vermek için de kabuklu ceviz mi, iç ceviz mi karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.
Bizim Chandler cevizlerimiz
Kavaklı'daki bahçemizde 2015'ten beri ceviz yetiştiriyoruz. Ağaçlarımız damla sulamayla besleniyor, gövdeleri kireçle badanalanıyor. Cevizlerimizi dalında olgunlaşmasını bekleyip topluyor, gölgede ve havadar kasalarda doğal yolla kurutuyoruz. Bu sezonun Chandler cevizleri kabuklu ve iç olarak satışta: ürünlere göz atın ya da sorularınızı WhatsApp'tan sorun.
Kaynaklar: UC Davis Fruit & Nut Research — Walnut Cultivar Table · UC Davis — Chandler transforms the industry · ABD Bitki Patenti PP4388 (Chandler)
Diğer yazılar

Kabuklu Ceviz mi, İç Ceviz mi Almalı? Fiyat, Tazelik ve Pratiklik Karşılaştırması
Kabuklu ceviz mi daha ekonomik, iç ceviz mi daha pratik? 1 kg kabuklu cevizden ne kadar iç çıkar, hangisi daha uzun dayanır? Fiyat hesabıyla karşılaştırma.
Devamını oku →
İyi Ceviz Nasıl Anlaşılır? Satın Alırken Bakmanız Gereken 7 Şey
Kabuklu ceviz alırken tazeliği ve kaliteyi nasıl anlarsınız? Ağırlık, kabuk, iç rengi, koku ve hasat yılı. Üreticiden 7 pratik kontrol.
Devamını oku →
Ceviz Nasıl Saklanır? Kabuklu ve İç Ceviz İçin Saklama Rehberi
Kabuklu ceviz ve iç ceviz nerede, nasıl ve ne kadar süre saklanır? Bozulan cevizi nasıl anlarsınız? Üreticiden pratik saklama rehberi.
Devamını oku →